หน่วยที่ 3

รูปแบบขององค์การธุรกิจ

สาระการเรียนรู้
1.  การประกอบการโดยเจ้าของคนเดียว
(Sole Proprietorship)
2.  ห้างหุ้นส่วน (Partnership)
3.  บริษัทจำกัด (Corporative)
4.  สหกรณ์ (Co-operative)
5.  รัฐวิสาหกิจ (State Enterprise)
6.  แฟรนไชส์ (Franchise)

จุดประสงค์การเรียนรู้
1.  อธิบายลักษณะของการประกอบการโดยเจ้าของคนเดียวได้
2.  อธิบายลักษณะของการประกอบการโดยห้างหุ้นส่วนได้
3.  อธิบายลักษณะของการประกอบการโดยบริษัทจำกัดได้
4.  อธิบายลักษณะของสหกรณ์และบอกความเป็นมาของสหกรณ์ได้
5.  อธิบายลักษณะของการประกอบการแบบรัฐวิสาหกิจได้
6.  อธบายลักษณะของการประกอบการแบบแฟรนไชส์ได้

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 3

การประกอบการโดยเจ้าของคนเดียว

    คือธุรกิจที่มีบุคคลเพียงคนเดียวเป็นเจ้าของรับผิดชอบในการบริหารจัดการทุกด้านด้วยตนเอง จัดตั้งได้ง่ายและมักเป็นธุรกิจขนาดเล็ก เงินทุนในการดำเนินกิจการเป็นของตนเองหรือไม่ก็หยิบยืมมาจากญาติพี่น้องเพื่อนฝูง การดำเนินกิจการทุกอย่างขึ้นอยู่กับเจ้าของกิจการ

    ข้อดี
   
-  จัดตั้งง่าย
    -  มีอิสระในการตัดสินใจ
    -  ผลตอบแทนหรือกำไรทั้งหมดเป็นของเจ้าของ
    -  ระเบียบข้อบังคับของกฎหมายไม่เข้มงวด
    -  ค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการต่ำ
    -  การเลิกกิจการสามารถทำได้ง่าย

    ข้อเสีย
   
-  เจ้าของรับหนี้สินไม่จำกัดจำนวน
    -  การจัดหาเงินทุนทำได้ยาก
    -  ธุรกิจไม่ยืนยาวและต่อเนื่อง
    -  เจ้าของขาดความสามารถในการบริหารจัดการ และขาดประสบการณ์
    -  โอกาสก้าวหน้าของพนักงานมีน้อย 

ห้างหุ้นส่วน (Partnership)

    คือ การประกอบการที่มีบุคคลตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปทำสัญญาร่วมกัน และกระทำกิจการเพื่อวัตถุประสงค์ในการแบ่งผลกำไรหรือผลตอบแทนระหว่างกันแบ่งได้ 2 ประเภท คือ
    -  ห้างหุ้นส่วนสามัญ
(Ordinary Partnership)
    -  ห้างหุ้นส่วนจำกัด
  (Limited Partnership)

    ข้อดี
   
-  จัดตั้งง่าย
    -  เป็นการระดมความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์ของหุ้นส่วน
    -  สามารถระดมแหล่งเงินมาดำเนินงานได้
    -  ข้อจำกัดของกฎหมายไม่ยุ่งยาก
    -  การเลิกกิจการทำได้ง่าย

    ข้อเสีย
   
-  รับผิดชอบในหนี้สินไม่จำกัด
    -  การเจริญเติบโตของธุรกิจมีขอบเขตจำกัด
    -  ความขัดแย้งของหุ้นส่วน
    -  ถอนเงินทุนคืนยาก
    -  มีข้อจำกัดในการโอนหุ้น

บริษัทจำกัด (Corporation)

    คือ นิติบุคคลที่ก่อตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ในการแสวงหากำไรจากกิจการและนำกำไรนั้นมาแบ่งกัน การลงทุนแบ่งออกเป็นหุ้น มูลค่าหุ้นละเท่า ๆ กัน มีผู้ถือหุ้นตั้งแต่ 7 คน ขึ้นไป

    ข้อดี
   
-  ผู้ถือหุ้นรับผิดชอบในหนี้สินจำกัด
    -  สามารถหาทุนเพิ่มโดยการขายหุ้นได้
    -  โอนหุ้นได้ง่าย
    -  อายุของการดำเนินงานไม่จำกัด
    -  สามารถดึงผู้ที่มีความรู้ความสามารถเข้ามาบริหารจัดการได้
    -  รูปแบบเหมาะสมกับธุรกิจทุกขนาด

    ข้อเสีย
   
-  ขั้นตอนการจัดตั้งยุ่งยาก และต้องจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล
    -  มีข้อจำกัดทางกฎหมายและข้อบังคับมาก
    -  สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการสูง
    -  ความลับของบริษัทเปิดเผยได้ง่าย
    -  การบริหารสามารถใช้บุคคลภายนอกได้ ซึ่งอาจขาดความตั้งใจ เสียสละ ซื่อสัตย์

สหกรณ์ (Co-operative)

    คือ การกระทำร่วมกันของบุคคลตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมอาชีพ การครองชีพของสมาชิกและของครอบครัวให้มีฐานะความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

    ประเภทของสหกรณ์
   
-  สหกรณ์การเกษตร  ช่วยแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม
    -  สหกรณ์ประมง  ช่วยกันแก้ไขปัญหาและอุปสรรคในการประกอบอาชีพ
    -  สหกรณ์นิคม  จัดตั้งเพื่อดำเนินการจัดที่ดินให้เกษตรกรได้มีที่ทำกิน
    -  สหกรณ์ร้านค้า  ช่วยเหลือสมาชิกโดยการนำสินค้ามาจำหน่ายโดยไม่แสวงหากำไร
    -  สหกรณ์ออมทรัพย์  สามารถให้สมาชิกกู้ยืมเงินได้เมื่อมีความจำเป็น
    -  สหกรณ์บริการ  ช่วยแก้ไขความเดือดร้อนของผู้ที่ประกอบอาชีพต่าง ๆ

รัฐวิสาหกิจ (State Enterprise)

    คือ หน่วยงานหรือองค์กรทางธุรกิจที่รัฐจัดตั้งขึ้นหรือมีหุ้นอยู่เกินกว่าร้อยละ 50

    วัตถุประสงค์ของการจัดตั้งรัฐวิสาหกิจ
   
-  กิจการบางอย่างเป็นกิจการสาธารณูปโภค หากให้เอกชนดำเนินการเองอาจให้บริการได้ไม่ทั่วถึง
    -  เป็นกิจการที่ใช้เงินลงทุนสูง แต่ได้ผลตอบแทนต่ำ
    -  กิจการบางประเภท อาจมีผลกระทบต่อความมั่นคงของประเทศได้
    -  เพื่อเผยแพร่เกียรติคุณของชาติ
    -  เพื่อควบคุมการผลิตสินค้าบางประเภท
    -  เพื่อเป็นแหล่งรายได้ของรัฐ เช่น สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล
    -  เพื่อให้ความช่วยเหลือเอกชนเฉพาะด้าน

แฟรนไชส์ (Franchise)

    คือ การประกอบธุรกิจในลักษณะของการให้สิทธิ์ทางการค้า โดยผู้ประกอบการตกลงทำสัญญากับบริษัทต้นแบบเรียกว่าบริษัทแม่ โดยผู้ซื้อสิทธิ์จะต้องจ่ายค่าสินค้าให้กับบริษัทเจ้าขอเพื่อเป็นค่าลิขสิทธิ์และค่าธรรมเนียมต่าง ๆ โดยจะได้รับผลตอบแทนจากบริษัทต้นแบบ

    ข้อดี
   
-  โอกาสขาดทุนมีน้อย
    -  ผู้ประกอบการไม่จำเป็นต้องมีความรู้ในการบริหารจัดการมากนัก
    -  สามารถซื้อวัตถุดิบได้ในราคาถูก
    -  ลดค่าใช้จ่ายในการประชาสัมพันธ์

    ข้อเสีย
   
-  ขาดอิสระในการดำเนินงาน
    -  การขยายกิจการทำได้ยาก
    -  มีกฎเกณฑ์หลายประการจากบริษัทแม่ทำให้ไม่คล่องตัว
    -  ขาดความคิดสร้างสรรค์

    นอกจากนี้ยังมีธุรกิจที่นิยมกันอีกหนึ่งประเภทคือ การประกอบธุรกิจในรูปการค้าร่วม ซึ่งเป็นการประกอบธุรกิจที่มีการร่วมลงทุนและดำเนินกิจการในระยะสั้น

 

แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 3

กลับหน้าหลัก